Pomnik Kamienie Głoszą Chwałę

W głębi lasu, przy drodze prowadzącej od ulicy Polnej ku Barbarce i nieopodal Fortu VII, wznosi się kamienny obelisk będący milczącym świadkiem historii Torunia. Choć jego lokalizacja z dala od centrum miasta może dziś dziwić, wiąże się ona ściśle z wojenną historią dawnej twierdzy. Monument powstał jesienią 1915 roku z inicjatywy zastępcy komendanta twierdzy, generała von Ditfurtha, według projektu architekta Kurta Kästnera z Charlottenburga, który odbywał wówczas służbę wojskową w Toruniu. Wykonawcami prac byli żołnierze rezerwy pierwszej kompanii piątego pułku piechoty. Budowla charakteryzowała się imponującymi wymiarami, osiągając wysokość blisko sześciu metrów. Jej dolną część wykonano z kamieni polnych i zwieńczono cementowym bębnem o wysokości ponad dwóch metrów. Ze względu na brak koni ten ogromny element, wytworzony w toruńskiej fabryce Irmera, musiało toczyć na miejsce aż dwudziestu pięciu robotników.

Centralnym punktem pomnika stał się intrygujący napis Steine Ruehmen, co oznacza, że kamienie głoszą chwałę. Półmetrowe litery pomalowane na żółto obramowano wizerunkami Krzyża Żelaznego, a otoczenie monumentu starannie zaplanowano, stawiając dwa murki zwieńczone zniczami oraz urządzając kwietniki obramowane polnymi głazami. Budowniczowie pozostawili po sobie trwały ślad w postaci tabliczek ze swoimi nazwiskami. Choć pierwsza prasowa wzmianka o obelisku pojawiła się w gazecie Die Presse już na początku listopada 1915 roku, oficjalne odsłonięcie nastąpiło 18 grudnia w obecności oficerów, orkiestry wojskowej oraz burmistrza Willy’ego Stachowitza. Hasło umieszczone na pomniku odnosiło się do dramatycznych wydarzeń z początku pierwszej wojny światowej, kiedy rosyjska inwazja realnie zagroziła miastu. Niebezpieczeństwo zostało odsunięte dopiero po niemieckim zwycięstwie pod Tannenbergiem, dlatego pomnik stał się wyrazem wdzięczności dla żołnierzy, którzy uchronili Toruń przed zniszczeniem. Podczas ceremonii burmistrz Stachowitz wyraził życzenie, aby te kamienie przez następne stulecia głosiły chwałę narodu, który w trudnych czasach stał tak pewnie, jak ów monument z granitu i cementu. Dzisiaj ten leśny obelisk pozostaje pamiątką po czasach, gdy Toruń jako potężna twierdza znajdował się na zapleczu wielkiego konfliktu.